Pilot Energiegemeenschap Dorestad
Geef een korte beschrijving van het initiatief waarvoor u een financiering vanuit het Ondernemersfonds wilt ontvangen.
Energiegemeenschap Dorestad i.o. wil als project van de EigenWijkse Energie Coöperatie én met de inwoners van Wijk bij Duurstede (inclusief Cothen en Langbroek) het delen van lokaal opgewekte elektriciteit organiseren, als de salderingsregeling is afgeschaft per 2027. Het gaat er om huishoudens en mkb-ers die zelf via zonnepanelen of kleine windmolens elektriciteit produceren dit lokaal te laten delen met huishoudens en mkb-ers die het niet doen. Elektriciteit die een huishouden of bedrijf zelf produceert maar niet zelf gebruikt, kan nu nog alleen teruggeleverd worden ’aan het net’ via hun energieleverancier. Dat is best gek, want die stroom is van de opwekker! Het is echter mogelijk om dat anders te doen. Wij willen zelf beslissen over het delen van onze stroom en dit met elkaar organiseren.
In 2026 willen we in een pilot (dus bij wijze van experiment) met minimaal 250 deelnemers (producenten en consumenten) en met behulp van een app (civitas hexergy) die slimme meter data verwerkt, nagaan hoeveel opwek en verbruik we lokaal en gelijktijdig kunnen organiseren. In deze pilot worden er nog geen rekeningen verstuurd, iedereen blijft bij de eigen energieleverancier. Maar we willen wel uitproberen of het lukt deelnemers te stimuleren om stroom zoveel mogelijk te gebruiken op de momenten dat deze wordt opgewekt. Want: hoe meer gelijktijdigheid van opwek en verbruik, des te lager de stroomkosten. Zo houd je rekening met elkaar. Daarom is Energiegemeenschap Dorestad ook een sociaal project.
Deze pilot mondt eind 2026 uit in een bedrijfseconomische analyse: kan het delen van stroom na 2-3 jaar financieel kostendekkend georganiseerd worden inclusief organisatie en app? In dat perspectief onderzoeken we ook de mogelijkheden van batterijopslag en de inzet van een of meer windmolens, en eventueel stroomlevering via EWEC-laadpalen (die kunnen er immers ook aan bijdragen dat de opbrengsten van meer gelijktijdigheid toekomen aan de deelnemers). Bij een negatief antwoord stopt het project - het moet kostendekkend zijn én gecontinueerd kunnen worden. Voorafgaand aan die beslissing werken we enkele scenario’s uit en die leggen we aan de deelnemers voor. In die zin is Energiegemeenschap ook een democratisch project.
Terzijde: als follow-up van het energiecafé op 26 november j.l. hebben we al meer dan 60 aanmeldingen. We hebben de organisatieontwikkeling in 3 deelprojecten ingedeeld. 1. Technische verkenning met pilot met de app. 2. Groei aantal deelnemers door marketing en werving 3. Uitrollen door coördinatie en organisatieontwikkeling.
Wie hebben financieel of anderszins baat bij dit project?
De elektriciteitsmarkt is zo in beweging dat we hier nu geen harde beloftes kunnen doen. Maar,er zit nogal een prijsverschil tussen de opwekkosten van zonne-en windstroom (10ct/kWh) en de prijs die energieleveranciers in rekening brengen, inclusief terugleverkosten, energiebelasting en netaansluiting (27-30ct/kWh Als het goed gaat profiteren consumenten (huishoudens en en MKB-bedrijven) van dit initiatief. Wij denken aan € 50 - € 75 per jaar, mede afhankelijk van de kosten voor organisatie en de app. Het voordeel voor prosumenten (huishoudens en mkb’s die ook zelf stroom opwekken) is een kwestie van perspectief. Na afschaffing van de salderingsregeling krijgen zij voor de stroom die zij terugleveren vaak weinig geld (soms zelfs minder dan 1 cent/kWh en moeten ze ook nog terugleverkosten betalen). Binnen de energiegemeenschap ontvangen zij wel een bedrag, afhankelijk van de overige kosten. NB: als we te zijner tijd geld overhouden, gaat dit naar de deelnemers, ter besluitvorming door de vergadering van deelnemers (dus niet de algemene ledenvergadering van EWEC). We moeten ook nog uitvinden of we beter een aparte coöperatie kunnen worden of beter een zelfstandig onderdeel van EWEC.
Ambitie is om Energiearmoede huishoudens te helpen. Als het bedrijfseconomisch mogelijk is delen we stroom met energiearmoede huishoudens tegen een verlaagd tarief. Overigens levert de organisatie van EWEC de administratieve diensten die nodig zijn om dit project te kunnen uitvoeren. Dit project draagt daarom ook bij aan de bekostiging van ingehuurde vakkrachten wanneer zij deze taken uitvoeren. Het project is gestart door vrijwilligers. 2026 is het jaar waarin de Energiegemeenschap Dorestad organisatorisch verbonden wordt met de professionele EWEC administratie, en dat betekent ook dat veel werk in de ontwikkeling van de energiegemeenschap gedaan wordt door vrijwilligers. Thans zijn dat er 7 die er tesamen met het EWEC bestuur ruim 2400 uur /jr. insteken. Omdat er meer taken bij komen werven we ook nieuwe vrijwilligers, en werken wij ze in. Dit betekent ook, dat het aantal vrijwilligers uren in 2026 zal groeien.
Voor de nieuwe deelnemers organiseren we ’landingsbijeenkomsten’, waar zij met ons en met elkaar kunnen kennismaken, en waar we uitleg geven over de app en de energiegemeenschap en de afspraken die we met elkaar maken. De deelnemers krijgen - vanzelfsprekend- de gelegenheid om mee te doen met op energie opwek en op verbruik gerichte uitwisseling van ervaringen, en we vragen hen natuurlijk ook om feedback: hoe gaat het en wat kunnen we beter anders doen?
Ingeval van 250 deelnemers verwachten we: dat 2/3 van hen opwekkers zijn met gemiddeld 9 zonnepanelen met een output van 270 kWh per jaar, tesamen (Huishoudens). De verwachte totale productie is dan ruim 400 MWh per jaar. Met een gelijktijdigheid van 30% voor zelfgebruik (120 MWh/Jr) kunnen we 280 MWh/Jr aan niet-producerende huishoudens en niet-producerende MKB-bedrijven leveren. Voor 50% gelijktijdigheid voor het totaal moeten we een extra gelijktijdig verbruik van 80 MWh/J vinden. Voor elke MWh meer gelijktijdigheid van opwek en verbruik zullen we de CO2-uitstoot verminderen met 14,6 kg (146 G/KWh)/per jaar. De hierboven beschreven interacties en de app proberen die gelijktijdigheid te stimuleren.
In de planning zit ook het uitnodigen van MKB-bedrijven, en we signaleren ook dat er nogal wat agrarische bedrijven zelf stroom opwekken (zon en wind). We onderzoeken daarom dit jaar of ze mee willen en kunnen doen. Dat ’kunnen’ houdt verband met beperkingen die de nieuwe Energiewet aan energiegemeenschappen en hun deelnemers stelt. Als ze willen en het kan: graag! Last but not least overleggen we met het E-hub initiatief voor Industrieterrein Broekweg om te bezien of en zo ja, hoe we met hen kunnen samenwerken bij het lokaal (ver)delen van (beschikbare) stroom. En overigens overleggen we ook met de gemeente WbD (Jaklien Vlasblom), ivm de warmte transitie.
Wat betekent dit project voor bewoners in uw deelgebied?
In een positief bedrijfseconomische scenario wordt energiegemeenschap Dorestad een lokaal en coöperatief distributiebedrijf van elektriciteit, waar iedereen lid van kan worden, kan meebeslissen en van kan profiteren. Zo worden we samen eigenaar van een distributiesysteem van eigen elektriciteit met gebruikmaking van het publieke elektriciteitsnet. Hoe meer deelnemers, des te groter de financiële voordelen, onder de voorwaarde dat we ten minste 40-50% gelijktijdigheid kunnen realiseren qua verbruiksgedrag en qua samenstelling van de deelnemers. Overigens helpen de deelnemers elkaar zo ook om minder afhankelijk te worden van de geopolitieke invloeden op fossiele energieprijzen, want onze elektriciteit is niet met fossiele brandstoffen opgewekt. En we verbinden zo ook huishoudens en MKB-bedrijven met elkaar. Één aansluiting = 1 stem. Binnen deze coöperatie kennen de leden elkaar en wisselen ervaringen uit over opwek en verbruik van stroom. Belangrijke besluiten in de ontwikkeling van de energiegemeenschap leggen we voor aan de vergadering van deelnemers (dus niet aan de algemene ledenvergadering van EWEC).
Wat betekent dit project voor Wijk bij Duurstede in zijn geheel?
Lokale energie voor én door inwoners van Wijk bij Duurstede, bewustzijn en kennis over lokale elektriciteit opwek en verbruik, met de mogelijkheid van samenwerking met andere energiecoöperaties in Zuidoost Utrecht en daarmee van grotere schaalvoordelen op middellange termijn.
Wat zijn de begrote kosten voor dit project?
De kosten voor dit project bedragen €162.000 in 2026 en € 142.500 in 2027 (zonder waardering op geld van vrijwilligers).
Voor welk bedrag doet u een aanvraag?
€ 45.000 in 2026. Met dit bedrag huren we een projectleider in, die het projectteam ontlast en de organisatieontwikkeling coördineert. Er zullen veel activiteiten naast elkaar georganiseerd moeten worden en op elkaar afgestemd (marketing, opzetten helpdesk voor de app, analyse opwek en verbruik, ledenadministratie, opzetten organisatie, communicatie met de leden, deelnemen aan publieksevents, onderhandelen met energieleverancier en met Stedin, ’landingsbijeenkomsten’ organiseren, kennis ophalen en delen). Daarom begroten we ook managementassistentie, onkosten.
Is voor dit project ook bij andere organisaties een verzoek tot bijdrage ingediend?
De Provincie geeft EWEC een subsidie van € 56.000 voor de marketing en het Omgevingsfonds geeft een EWEC subsidie van € 7000 voor het gebruik van de app in 2026. Beide met het oog op de ontwikkeling van de energiegemeenschap. Het gaat om geoormerkt geld, dus we kunnen het niet zonder meer een andere bestemming geven. EWEC heeft zich sedert oktober 2025 verplicht om € 10.000 te investeren in dit project.
Aanvullende opmerkingen
Onzekerheden/nog te onderzoeken:
- Kosten app in 2027 (ivm de vraag of we metingen doen via IT leverancier of via Energieleverancier, zoals OM|nieuwe energie
- Vergoeding van Stedin voor lokale bijdrage vermindering netcongestie
- Extra inkomsten van extra leden energiegemeenschap ivm marketing campagne
- Samenwerking met E-Hub Industrieterrein Broekweg
- Aantal aanmeldingen en aantal leden contributie energiegemeenschap
- Inzetbaarheid vrijwilligers en aantal vrijwilligers
- Onvoorziene kosten. (€ 5.000/ 7.750 jr)
- Regelgeving is onzeker, als regelgeving voor 2027 niet verandert, moeten we ook gedeelde energie via OM|nieuwe energie of in elk geval één leverancier laten lopen. In dat geval kunnen we vermoedelijk pas per 2028 los van OM elektriciteit delen. Ook speelt hier de vraag of bij voorbeeld agrarische bedrijven met een opwek vermogen tot 6 Megawatt mee kunnen doen (EU-regels). De energiewet gaat alleen uit van deelnemers met een kleinverbruikersaansluiting (tot 3 x 80 Ampère). Volgens de EU zouden de EU regels per 17 juli 2026 ingevoerd moeten zijn. Maar ja...
Desgewenst zijn we graag tot nadere toelichting bereid. NB: het Wordbestand van deze aanvraag gaat hierbij met wat details in voetnoten.
Naar aanleiding van de volgende vraag van het ONF is er een aangepaste begroting opgesteld door aanvrager.
Voor de volledigheid staan zowel de oude begroting als de nieuwe begroting hieronder vermeld.
Vraag ONF:
Het totaal aan inkomsten staat op € 186.000,- voor 2026 en het totaal aan uitgaven staat op € 178.000,-.
Dit betekent dat er een bedrag van € 8.000,- overblijft, voor een subsidieaanvraag is het wat gek om subsidie
voor een reserve te vragen. Wat gebeurt hiermee?
Bijlage 1: Projectbegroting 2026 2027 Oud
Bijlage 2: Projectbegroting met aanvullende tekst 2026 2027 Nieuw
